ROZWÓJ
Yamaha Motor Company Ltd. przystąpiła do produkcji modelu FJ1100 w roku 1984 i był on produkowany do wejścia na rynek udoskonalonej wersji FJ1200. Producent stworzył ten motocykl od podstaw wykorzystując jednostkę napędową pochodzącą z Yamahy XS 1100, słynącą z niezawodności i trwałości. Zasadniczą modernizacją było zastosowanie 16 zaworowej głowicy. Konstruktorzy Yamahy podczas tworzenia motocykla położyli duży nacisk na zbalansowanie użyteczności i sportowych osiągów odpuszczając pogoń za wyczynowym charakterem. Motocykl od samego początku był bardzo popularny, bardzo dobrze się sprzedawał i wygrywał wszystkie porównywania z rywalami w klasie motocykli sportowo-turystycznych charakteryzującej się sportowym zacięciem, przyjaznym zachowaniem, zwrotnością w mieście, jak również komfortem podczas pokonywania długich dystansów. Wymienione superlatywy nie oznaczają że był idealny. Użytkownicy skarżyli się na wibracje silnika, szczególnie dotkliwe w zakresie od 4000 do 6000 obr/min. Wyraźnie odczuwał je kierowca i pasażer mimo podnóżków mocowanych w gumie, a na częściach z tworzywa sztucznego pojawiały się szybko pęknięcia w okolicach mocowań. Rozpadały się także wewnętrzne przegrody tłumików. Mocno uciążliwym i ciężko spotykanym problemem w modelach z przed 1991 był wyskakujący drugi bieg. Wyraźna poprawa nastąpiła w modelach od 1991 r. Ponadto miejsce kierowcy skonfigurowano tak, aby zapobiec turbulencjom i zmniejszyć zmęczenie powodowane napierającym wiatrem.
BUDOWA
W 1986 r. Yamaha podjęła decyzję o zwiększeniu wydajności modelu FJ1100 poprzez zwiększenie pojemności silnika, zmodernizowanie zawieszenia i innych elementów. Rezultatem było powstanie FJ1200. Podniesienie pojemności, mimo małego wzrostu mocy z 125 do 130HP bardzo korzystnie wpłynęło na przebieg i samą wartość momentu obrotowego. Koło przednie w miedzy czasie zmieniono z 16 na 17 cali – tylne niestety zostało 16 calowe. Konstruktorzy yamachy zrezygnowali również z antynurka standardowo występującego w pierwszych modelach. FJ1200 produkowana była w trzech kolejnych wersjach (1TX, 3CV i 3XW), każda kolejna wersja była poprawiana pod kątem nadwozia, przedniego i tylnego zawieszenia. W 1991 do sprzedaży trafił model z ABS, wtedy FJ-ta (na 99%) stałą się pierwszym na świecie motocyklem z ABS, który działał naprawdę dobrze i nie miał nic wspólnego z katastroficznie działającymi układami ABS w samochodach z lat 80-tych i początku lat 90-tych. Wersja FJ1200A (ABS) była produkowana w latach 1991 do 1996, wtedy Yamaha przestała sprzedawać model FJ1200 na terenie Wielkiej Brytanii. Natomiast na terenie USA, FJ-ta bez ABS-u przestała być sprzedawana w 1993 roku.
W modelach produkowanych po 1991 FJ-ta zyskała gumowe elementy w miejsca mocowania silnika, co min. zdecydowanie złagodziło wcześniejsze wibracje. Najbardziej widoczną zmianą była owiewka, lepiej wyłapująca i wyprowadzająca zawirowania wokół motocyklisty. Mniej widoczną ale bardziej upierdliwą zmianą była np. regulacja tylnego zawieszenia gdzie do regulacji napięcia wstępnego sprężyny należy używać klucza hakowego. Kolejną zmianą było pomniejszenie zbiornika paliwa z 24,5l do 22l i kilka innych detali technicznych widocznych w specyfikacji, które nie wpływają na doskonały obraz tego oldschoolowego literka.
Ówcześni konkurenci FJ1200 to Honda ST1100 Pan European, BMW K100/K100RS, Suzuki 1100 Katana, Kawasaki Ninja ZX10 oraz GTR1000.
SILNIK
FJ1200 wyposażona jest w czterocylindrowy, chłodzony powietrzem i olejem rzędowy szesnastozaworowy silnik. W jednostce napędowej pracują dwa wałki rozrządu napędzane łańcuchem poprowadzonym przez środek silnika. Luz zaworowy regulowany jest za pomocą płytek. Silnik zasilają cztery gaźniki Mikuni BS36 zamontowane tuż za cylindrami, za pomocą gumowych króćców gaźnikowych. Gazy wylotowe odprowadzane są systemem czterech rur wylotowych do komory znajdującej się pod silnikiem, gdzie rozdzielane są do dwóch tłumików. W silniku znajdziemy mokrą miskę i pompę olejową, która w połączeniu z chłodnicą oleju pomaga utrzymać właściwą temperaturę pracy. Zarówno FJ1100 i FJ1200 zostały wyposażone w dodatkowy system odzysku oparów paliwa.
PRZENIESIENIE NAPĘDU
FJ1200 jest wyposażona w pięciobiegową, sekwencyjną, niezsynchronizowaną skrzynię biegówce ze sprzęgłami kłowymi. Motocykl jest wyposażony w mokre, wielotarczowe sprzęgło, sterowane hydraulicznie. Napęd przekazywany jest za pomocą o-ringowego łańcucha np. DID 50(530) ZVM2 110 ogniw. Przełożenie 17/39. Elementem bezpieczeństwa i nowinką w tamtym okresie było zabezpieczenie przed ruszeniem z wystawioną boczną podstawką. Wrzucenie jedynki przy wystawionej bocznej podstawce oznaczało wyłączenie silnika.
PODWOZIE
Rama FJ1200 wykonana jest ze stali. Część główna wykonana jest z kombinacji profili stalowych, natomiast tylna część (subframe) wykonana w układzie przestrzennym rur stalowych. Tylny amortyzator umieszczony jest pionowo tuż za silnikiem i połączony z wahaczem za pomocą „kości”. Na początku wahacz był wytwarzany z wytłaczanego stopu aluminium jednak od modelu 3XW zaczęto go wykonywać ze stali. Przednie zawieszenie modelu FJ1100 i wczesnych modeli FJ1200 posiadały 16-calowe przednie koło i regulowany system anti-dive, zapobiegający nurkowaniu motocykla podczas hamowania. Późniejsze modele FJ zostały wyposażone w 17-calowe koła i widelec z rurami nośnymi o średnicy 41mm. Układ hamulcowy wczesnych modeli FJ to dwie wentylowane tarcze z przodu i jedna z tyłu. Później zrezygnowano z wentylowanych tarcz z przodu na korzyść zwykłych, nawiercanych, z czterotłoczkowymi zaciskami.
UKŁAD ELEKTRYCZNY
FJ1200 posiada standardową 12 voltowa instalację elektryczną. Alternator i rozrusznik są montowane tuż za cylindrami. Model FJ jest wyposażony w rodzaj autodiagnostyki, wykorzystujący m.in. czujnik zmienno-oporny sygnalizujący niski poziom oleju za pomocą kontrolki. Informacja o rezerwie paliwowej również jest wyświetlana na tablicy wskaźników. Układ zapłonowy jest sterowany dwuzwojowym układem TCI wyprodukowanym przez firmę Denso (Transistor Controlled Ignition). W FJ1200 system informujący kierowcę o niskim poziomie paliwa działa dwutorowo. Gdy poziom paliwa osiągnie spadnie poniżej 5 litrów, kierowca jest informowany o tym fakcie zapaleniem się lampki rezerwy, ponadto system odcina zapłon dwóm cylindrom, przez co odczuwamy efekt jazdy bez paliwa. Po przełączeniu włącznika na pozycję rezerwy zapłon jest przywracany i możliwa jest dalsza jazda. To kolejna innowacyjna rzecz, która w tamtym czasie była zdecydowaną nowością.
WRAŻENIA Z JAZDY
FJ1200 może być w oczach wielu osób odbierana jako motocykl przestarzały w odniesieniu do dzisiejszych standardów technologicznych. Jednak biorąc pod uwagę leciwą już konstrukcję, wciąż może się pochwalić bardzo przyjazną codzienną obsługą, bezawaryjnością i komfortem podróżowania. Motocykl powstał w latach wyścigu zbrojeń japońskich producentów, kiedy jeszcze nie przejmowano się niewidzialną ręką niszczycielskiej ekonomii. Motocykl miał być trwały bez ograniczenia w kosztach, czego rezultatem są wzorcowo długowieczne jednostki napędowe, zaspakajające się zużyciem ok. 6 litrów na każde przejechane 100 km. Spalanie wg sprawdzonych źródeł to min. 5l przy przelotowej ok. 80-90km/h do 7l przy 160-180km/h. Są oczywiście przypadki maksymalnie rozregulowanych silników gdzie właściciele mówią o 8-11l/100km.Silnik jest niewiarygodne elastyczny. Inżynierowie Yamachy zestroili jednostkę napędową tak, aby dostarczała jak najwięcej użytecznego momentu obrotowego w jak najniższym zakresie obrotów. W zasadzie, od 50-60km/h możemy już przyspieszać używając jedynie najwyższego biegu. Egzemplarze pochodzące z Niemiec, Szwajcarii i Austrii bardzo często są dławione do 94-98KM. Zdławiona FJ-ta przy obrotach po wyżej 5-6tys właściwie nie chce jechać, dopiero oddławienie pozwala w pełni się cieszyć nominalną mocą silnika. Prędkość maksymalna, z jaką możemy się poruszać oscyluje w granicach 250-270km/h, w zależności od dobranego przełożenia napędu natomiast przejazd pierwszych 400 metrów ze startu zatrzymanego zajmuje około 11 sekund. Kierowca oraz pasażer mają do dyspozycji wygodną, szeroką kanapę, a pozycja za kierownicą jest wygodna. Maszyna jest zauważalnie węższa niż wiele motocykli współczesnych co przekłada się na dużą zwrotność i manewrowalność przy niskich prędkościach. Yamaha osiągnęła to poprzez umieszczenie alternatora tuż za cylindrami zamiast bardziej “klasycznego” miejsca na czopie wału korbowego. Motocykl był produkowany bez większych zmian przez kilkanaście lat, ponadto jest kilka osób na świecie, które mają udokumentowane zdjęciami przebiegi rzędu 200-400tys. km. FJ1200 mimo wielu lat wciąż jest atrakcyjną i bardzo niedocenianą pozycją na rynku jednośladów.
